Đột quỵ có thể xảy ra đột ngột chỉ vì 3 thói quen lặp lại mỗi ngày mà không hề nhận ra. Nhận biết sớm và điều chỉnh kịp thời sẽ giúp bảo vệ mạch máu, giảm nguy cơ biến cố nguy hiểm.
“Đang khỏe mà sao lại đột quỵ?”
Có những người hôm qua còn đi làm bình thường.
Hôm nay đã nằm viện vì đột quỵ.
Khi nghe tin, ai cũng thốt lên:
“Sao mà đột ngột thế? Đang khỏe mà!”
Nhưng:
Có thật là họ khỏe không?
Hay chỉ là họ không có triệu chứng nên nghĩ mình khỏe?
Rất nhiều người đánh giá sức khỏe dựa vào cảm giác:
* Không đau đầu → nghĩ là ổn
* Không chóng mặt → nghĩ là bình thường
* Vẫn sinh hoạt, làm việc được → nghĩ là khỏe
Nhưng đột quỵ không giống đau răng hay đau khớp.
Nó không báo trước bằng cơn đau dữ dội.
Nó không “la lên” để mình biết.
Có người:
* Vẫn ăn ngon
* Vẫn ngủ được
* Vẫn sinh hoạt như mọi ngày
Nhưng mạch máu bên trong đã tổn thương từ rất lâu.
Lan nhấn mạnh:
Đột quỵ hiếm khi là chuyện xảy ra trong một ngày.
Nó thường là kết quả của một quá trình âm thầm kéo dài nhiều năm.
ĐỘT QUỴ THỰC CHẤT LÀ GÌ?
Lan giải thích bản chất một cách đơn giản:
Đột quỵ là tình trạng máu không lên não đủ.
Não là trung tâm điều khiển toàn bộ cơ thể.
Mỗi giây mỗi phút đều cần oxy và dưỡng chất.
Chỉ cần thiếu máu vài phút, tế bào thần kinh bắt đầu tổn thương.
Và khác với gan hay da, tế bào não gần như không tái sinh được.
Có 2 dạng đột quỵ chính:
🔹 Đột quỵ do tắc mạch
* Do cục máu đông
* Hoặc do mảng xơ vữa bít lòng mạch
→ Máu không đi qua được
→ Vùng não phía sau chỗ tắc bị thiếu máu —> đột quỵ
🔹 Đột quỵ do vỡ mạch
* Thường do tăng huyết áp kéo dài
* Thành mạch yếu
→ Mạch vỡ
→ Máu tràn vào mô não
Dù là tắc hay vỡ, hậu quả chung vẫn là:
Não không được nuôi dưỡng đầy đủ.
Hậu quả có thể để lại:
* Méo miệng
* Yếu tay chân
* Nói khó
* Mất trí nhớ
* Nằm liệt giường
Lan ví mạch máu như một ống nước: Lúc mới lắp thì nước chảy mạnh, rất thông thoáng. Nhưng nếu lâu ngày có cặn bám vào thành ống.
Ban đầu nước vẫn chảy bình thường. Sau đó áp lực yếu hơn một chút. Mình chưa nhận ra.
Rồi cặn bám dày thêm. Lòng ống hẹp lại. Đến một ngày, chỉ cần một chút tắc nghẽn nữa thôi… là nước không chảy được nữa.
Cơ thể mình cũng vậy.
Mạch máu bên trong có thể đang thay đổi từng chút một… mà bên ngoài mình không cảm nhận được gì rõ ràng.
Vì vậy, Lan mới hay nói rằng đột quỵ không phải chỉ là “một biến cố bất ngờ”.
Nó thường là kết quả của một quá trình dài mà mình đã không để ý tới.
3THÓI QUEN MỖI NGÀY LÀM MẠCH MÁU HỎNG DẦN
Thói quen 1: Ngồi quá nhiều
Một ngày của chúng ta:
* Ngồi ăn sáng
* Ngồi đi làm
* Ngồi trước máy tính 6–8 tiếng
* Ngồi xem tivi buổi tối
Cơ bắp gần như không hoạt động.
Trong khi cơ bắp chính là “máy bơm phụ” giúp máu lưu thông.
Khi ngồi lâu:
* Máu lưu thông chậm
* Mỡ máu khó được tiêu hao
* Thành mạch giảm đàn hồi
* Nguy cơ xơ cứng tăng dần
Nguy hiểm không nằm ở một ngày ngồi.
Mà nằm ở việc lặp lại suốt nhiều năm.
Thói quen 2: Ăn “không nhiều” nhưng ăn sai
Rất nhiều người nói:
“Tôi đâu có ăn mỡ nhiều.”
Nhưng cái “bình thường” đó đôi khi lại chính là vấn đề.
* Nếu bị trầy xước liên tục → cơ thể phải “vá” lại
Cholesterol tham gia quá trình “vá” đó.
Vá nhiều lần → mảng bám dày lên → lòng mạch hẹp lại.
Không phải vì một bữa ăn.
Mà vì thói quen lặp lại mỗi ngày.
Thói quen 3: Không kiểm tra chỉ số
Lan cho rằng đây là điều nguy hiểm nhất.
Nhiều người nói:
“Tôi thấy khỏe nên chưa cần đi khám.”
Nhưng:
* Mỡ máu cao không gây đau
* Huyết áp cao nhiều khi không chóng mặt
* Đường huyết tăng giai đoạn đầu rất âm thầm
Có người 5–7 năm không xét nghiệm.
Đến khi xảy ra biến cố mới phát hiện chỉ số đã cao từ lâu.
Lan nhấn mạnh :
Nguy cơ không nằm ở cảm giác.
Nguy cơ nằm ở chỉ số.
Cảm giác khỏe không đồng nghĩa mạch máu khỏe.
AI LÀ NGƯỜI DỄ “TƯỞNG KHỎE” NHẤT?
Lan chỉ ra 5 nhóm phổ biến:
1. Người trên 40 tuổi
* Mạch máu giảm đàn hồi tự nhiên
* Xơ cứng tăng dần theo tuổi
2. Người làm việc văn phòng
* Ngồi nhiều
* Căng thẳng
* Ít vận động
3. Người hơi thừa cân
* Không béo phì rõ
* Nhưng mỡ nội tạng tăng (Vòng bụng ở nữ > 85 cm, Nam > 90 cm)
4. Người có mỡ máu hơi cao nhưng chưa điều chỉnh
* Nghĩ “cao nhẹ thôi”
* Nhưng kéo dài nhiều năm thì vẫn rất nguy hiểm
5. Người có tiền sử gia đình đột quỵ
Đây không phải nhóm “bệnh nặng”.
Nhưng là nhóm nguy cơ âm thầm cần đi khám kiểm tra sớm.
SỰ CHỦ QUAN NGUY HIỂM Ở ĐIỂM NÀO?
Lan đã gặp không ít trường hợp cả những người mới ngoài 30 tuổi, cả những người 45–50 tuổi vẫn đi làm bình thường.
Không nghĩ mình có nguy cơ.
Điều nguy hiểm nhất không phải là bệnh.
Mà là sự chủ quan.
* Chủ quan vì chưa có triệu chứng
* Chủ quan vì nghĩ “chưa đến lượt mình”
Mạch máu thay đổi rất âm thầm.
Khi biểu hiện ra bên ngoài… thường đã muộn.
3 CÂU HỎI LAN MUỐN CÔ BÁC TỰ HỎI CHÍNH MÌNH
1. Bao lâu rồi mình chưa kiểm tra mỡ máu?
2. Huyết áp hiện tại bao nhiêu?
3. Mỗi ngày mình vận động được bao lâu?
Đi bộ 10 phút có không?
Hay cả ngày gần như ngồi?
Chỉ cần tự trả lời thật với chính mình.
Vì đôi khi, câu trả lời đó đã nói lên rất nhiều điều rồi.
MỘT SỐ CÂU HỎI ĐÁP
Câu 1: 56 tuổi, LDL 2,56. Triglyceride 1,2 thì có sao không?
—> Không sao chỉ số này là bình thường, rất tốt. Mục tiêu trên 40 tuổi là LDL < 2,6 mmol/l. Còn Triglyceride < 1,7 là được.
Câu 2: cho hỏi cô bị đau khớp uống Glucosamine cùng Omega 3 một lần được không?
—> Dạ được cô nhé, glucosamine và Omega 3 hoàn toàn có thể uống chung một lần được.
Hai loại này không tương tác gây hại với nhau mà còn bổ trợ rất tốt cho xương khớp.
Omega 3 giúp giảm viêm, giảm đau khớp, trong khi Glucosamine giúp tái tạo sụn khớp, làm chậm thoái hoá khớp.
Tốt nhất nên uống cả hai sau bữa ăn để đạt hiệu quả hấp thu tốt nhất và tránh kích ứng dạ dày.
Câu 3: Quả bơ ăn béo béo vậy có làm tăng mỡ máu không ?
—> Dạ, bơ là loại quả chứa chất béo, nhưng là chất béo tốt, thuộc nhóm chất béo không bão hòa đơn, có tác dụng: Giảm cholesterol xấu (LDL) và Tăng cholesterol tốt (HDL) nếu ăn đúng cách.
Vậy nên, ăn bơ không làm tăng mỡ máu, thậm chí là rất tốt nếu mình ăn vừa phải.
Vì quả bơ vẫn có nhiều năng lượng, nên khi ăn cô chú ý là chỉ nên ăn khoảng 1/2 quả mỗi ngày là vừa đủ.
Ăn nhiều quá vẫn có thể gây tăng cân, thì sẽ gián tiếp ảnh hưởng đến mỡ máu.
Câu 4: Bác bị huyết áp cao và mỡ máu cao đang dùng thuốc thì bổ sung thêm gì hỗ trợ tốt?
—> Nếu đang bị huyết áp cao kèm cả mỡ máu cao thì nguy cơ tai biến thường sẽ cao hơn những người chỉ bị 1 vấn đề.
Hiện tại thuốc đã được kê đơn bác cần duy trì đều đấy là cái đầu tiên, cái xương sống trong việc điều trị.
Còn bổ sung thêm thì có thể cân nhắc bổ sung omega 3 tại nhà để hỗ trợ giảm các chỉ số mỡ máu xấu ldl, triglyceride, tăng mỡ máu tốt hdl giúp mạch máu thông thoáng.
Omega 3 từ nhuyễn thể là loại có thể ưu tiên vì nó chứa astaxanthin là chất chống oxy hoá mạnh giúp giảm viêm trong thành mạch, giảm hình thành mảng xơ vữa thì cũng giảm nguy cơ tai biến đi.
Ngoài ra nếu trường hợp bác chưa phải dùng thuốc chống đông thì cũng có thể bổ sung cả nattokinase cũng hỗ trợ tốt cho huyết áp và mỡ máu.
Câu 5: Uống thuốc hạ áp buổi sáng hay buổi tối tốt hơn vậy?
—> Tùy loại thuốc. Có thuốc uống sáng, có thuốc uống tối.
Nhưng phần lớn các thuốc hạ áp nên uống buổi sáng, vì huyết áp thường cao vào buổi sáng sớm – dễ gây tai biến vào thời điểm này.
Tốt nhất là uống đúng theo đơn, không tự ý đổi giờ.
Câu 6: Cô bị trằn trọc khó vào giấc, đêm thỉnh thoảng có hôm bị căng cứng bắp chân phải bật dậy, ngủ được tý thì cứ mơ miên man là thiếu chất gì cháu?
—> Với mô tả của cô, nghi nhiều nhất là thiếu Magie. Vì Magie có vai trò giúp cơ giãn ra sau khi co, làm dịu hệ thần kinh, ổn định nhịp tim và giấc ngủ.
Khi thiếu magie, cô bác sẽ thường thấy là mình khó vào giấc, ngủ không sâu, mơ miên man, và dễ chuột rút bắp chân.
Đây là biểu hiện điển hình của thiếu magie ở người trung niên và cao tuổi.
Bây giờ tỷ lệ thiếu magie rất nhiều vì thường xét nghiệm không biết được thiếu hay không vì chỉ có 1% magie trong máu còn lại khoảng 60% nằm trong xương, phần còn lại nằm trong cơ và trong tế bào.
Thành ra xét nghiệm máu vẫn bình thường nhưng trong tế bào và cơ lại đang thiếu mà không biết.
Trường hợp này cô có thể bổ sung magie, đặc biệt là magie bisglycinate uống vào sau ăn tối hoặc trước khi đi ngủ 1 tiếng để hỗ trợ thư giãn thần kinh dễ vào giấc, đêm ngủ ít mơ miên man và giảm co cứng cơ , chuột rút ban đêm.
❓…… Còn một số câu hỏi đáp khác các cô bác có thể xem thêm cụ thể trong livestream nhé!
Mời các cô bác xem lại buổi livestream trực tiếp tại đây:
Cô bác nào muốn kiểm soát các chỉ số tốt hơn mà chưa biết bắt đầu từ đâu hoặc cô bác đang có các vấn đề nào khác về sức khoẻ cần tư vấn cụ thể hơn để khắc phục hiệu qủa thì có thể nhắn rõ tình trạng hiện tại qua zalo cho Lan nhé!
